นำเที่ยว เขาสง ทิวเขายาวในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

เขาสง ไม่ใช่ เขาสก-ซึ่งเป็นอุทยานแห่งชาติบริเวณเขื่อนเชี่ยวหลาน
(รัชชประภา)

แต่เขาสง เป็นทิวเขายาวหลายกิโลเมตร ขนานไปกับทางรถไฟสายใต้ระหว่างสถานีท่าชนะ เรื่อยลงใต้ไปทางสถานีเขาพนมแบก หัวเขาที่ท่านเห็นอยู่ไกล ๆ ด้านขวามือในวีดีโอ คือ หัวเขาสง ในอำเภอท่าชนะ

การสร้างทางรถไฟสายใต้นั้น ไม่ใช่เรื่องซื่อ ๆ ตรงไปตรงมา แต่เป็นตัวอย่างที่ดี ถ้าใครอยากจะศึกษาภาคสนาม เป็นกรณีศึกษา(case study)เกี่ยวกับการแผ่อำนาจอิทธิพล ของนักล่าอาณานิคม นักเลงโต สมัยก่อน อันได้แก่ อังกฤษ  บทเรียนเรื่องนี้ยังคงใช้ได้ดีสำหรับอนาคต...แม้นักเลงโต จะเปลี่ยนตัว

การศึกษากรณีนี้ละเอียด อาจทำให้เราเห็นใจญี่ปุ่นสมัยนั้นมากขึ้น ว่าทำไมญี่ปุ่นจึงลุกขึ้นมาไล่ฝรั่งไปจากแหลมมลายู...

รถไฟสายใต้ไม่ได้สร้างตรงจากกรุงเทพฯลงไป มีบางส่วนสร้างขึ้นมาจากข้างใต้ ซึ่งสมัยนั้น ไทรบุรี(เคดาห์ ในปัจจุบัน)ยังขึ้นกับไทย ผมมีมิตรอาวุโส เป็นคนไทยที่ตกค้างอยู่ที่ไทรบุรี ปัจจุบันท่านถือสัญชาติมาเลเซีย และรับราชการงานวิชาการกับรัฐบาลมาเลเซีย เมื่อไม่กี่ปีนี้ยังได้เจอกันเลย

คนไทยพวกนี้ไม่เกี่ยวกับคนไทยในหมู่บ้านคนไทยสองสามหมู่บ้านในรัฐกลันตัน ซึ่งถูกเทครัวมาจากเชียงรุ่ง ถ้าจำไม่ผิด ผมเคยไปเที่ยวมาสองครั้ง ไปที่เมืองหลวงของกลันตัน คือ โกตาบารู แล้วนั่งรถเมล์ไป  โกตาบารู แปลว่า โกตา=ในเมือง หรือเมือง บารู=ใหม่  โกตาบารู คือ เมืองใหม่

กลันตัน อยู่ทางฝั่งตะวันออกของมาเลย์เซีย เหนือขึ้นมาจาก ปะหัง ที่ถือกันว่า เป็นมาเลเซี้ย-มาเลเซีย ที่สุดในบรรดารัฐมาเลย์ทั้งหลาย โปรดสังเกตว่า ทีมตะกร้อระดับชาติของมาเลเซีย จะมาจาก รัฐปะหัง

การสร้างทางรถไฟสายใต้ช่วง สถานีชุมพร ไปจังหวัดนครศรีธรรมราช ช่วงตอนที่เกี่ยวกับบ้านผม และเขาสง คือช่วงสถานีชุมพร ไป สถานีบ้านนาเดิม(ปัจจุบัน ท่านตัดคำว่า "เดิม" ออก เหลือแค่ สถานีบ้านนา อยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี) ช่วงนี้เริ่มสร้าง ปีพ.ศ. 2453

เส้นทางเฉียดผ่านหัวเขาสง ชนิดเกือบจะเอื้อมมือไปแตะภูเขาได้ ถ้าไม่กลัวมือหัก โปรดชมในวีดีโอ จะเห็นหัวเขาเป็นหน้าผาหินปูน สูงชัน อยู่ใกล้ ๆ เส้นทางรถไฟ และเห็นทิวเขายาวเหยียดลงใต้หลายกิโล

เมื่อไม่นานมานี้เอง ท่านจะยังเห็นร่องรอยทางรถไฟเก่า ตรงไปยังเขาสง เพื่อขนหินที่ระเบิดแล้ว มาถมทำทางรถไฟช่วงนี้ 

อนึ่ง การสร้างทางรถไฟสายใต้ น่าจะเป็นหัวข้อวิทยานิพนธ์ได้ สำหรับผู้ที่ศึกษาขั้นสูง เกี่ยวกับเอเซียอาคเนย์ในมหาวิทยาลัยอังกฤษ เช่น ที่เคมบริดจ์  จะได้มีโอกาสเข้าถึงข้อมูลซึ่งปัจจุบันเปิดเผยหมดแล้ว แหล่งข้อมูลอาณานิคมที่สำคัญแหล่งหนึ่ง อยู่ที่กัลกัตตา นะจ้ะ ปัจจุบันอินเดียเป็นผู้ดูแลแหล่งข้อมูลดังกล่าว 

กัลกัตตา เป็น เมืองหลวงของอาณานิคมอังกฤษ มายาวนาน  ส่วนเดลลี เป็นเมืองหลวงระยะหลัง ๆ ก่อนได้รับเอกราชสามสิบกว่าปี  ในอดีตมีการเดินรถไฟด่วนเดลลี-กัลกัตตา ที่เรียกว่า ขบวนรถไฟ "ราชธานี" ซึ่งยังคงอยู่จนทุกวันนี้ และคำว่า "ราชธานี" ได้กลายพันธ์ุเป็นชื่อรถด่วน ที่เชื่อมเมืองหลวงของทุกรัฐ เข้ากับกรุงนิว เดลลี

วิดีโอ ขบวนรถด่วน เฮาราห์ ราชธานี (เชื่อม กรุงเดลลี กับ กัลกัตตา) ในปัจจุบัน

หมายเหตุ - คนที่ยืนอยู่ข้างทางรถไฟ แบกเป้ สวมเสื้อตาสก็อต ในช่วงท้ายวีดีโอ
ไม่ใช่ผมนะครับ อย่าเข้าใจผิด...

บ้านภูเขาไฟเก่า ดึกดำบรรพ์ : บ้านดวด

เวลานั่งรถไฟผ่านสถานีบ้านดวด ยามหน้าหนาว สมัยที่หลังสถานียังเป็นท้องทุ่ง จะมองเห็นภูเขาลูกเล็ก มีควันขึ้นโขมง ควันนั้นคือ ไอน้ำร้อน

เขาเล็ก ๆ ลูกนั้นชื่อ เขาพลู ซึ่งไม่ใช่เขาหินปูนอย่างที่เราจะพบเห็นได้ทั่วไปในภาคใต้ แต่เป็นเขาหินภูเขาไฟ  แต่ละก้อนจะมีรูพรุนอยู่โดยรอบ เกิดจากหินหลอมละลายด้วยความร้อนที่สะดือโลก แบบว่าไฟนรก แล้วระเบิดดันทะลุเปลือกโลกบริเวณบ้านดวดขึ้นมา กลายเป็นภูเขาลูกเล็ก ๆ เมื่อหลายพัน หรือหลายหมื่นปีก่อน....

อายุเขาพลู นักประวัติศาสตร์หรือนักโบราณคดีคงกำหนดไม่ได้  ต้องเป็นนักธรณีวิทยา จึงอาจจะคะเนอายุได้ ตามหลักวิชาของเขา

ก้อนหินใหญ่น้อยที่มีรูพรุน กองอยู่กับพื้นเชิงเขาพลู ซึ่งเวลานี้ อบต.ที่นั่น ทำทางโบกปูนไว้ให้คนเดินได้โดยรอบเขา  บนเขามีถ้ำใหญ่อยู่หนึ่งถ้ำ เขาทำบันไดให้เดินขึ้นไปได้ สบาย ๆ ไม่น่ากลัว

แผ่นดินบริเวณนั้น ยังคงร้อนระอุ น้ำใต้ดินเป็นน้ำร้อน เขาขุดบ่อน้ำร้อนไว้หลายบ่อ และทำห้องอาบน้ำ กับสร้างสระกว้างแต่ตื้น ปูกระเบื้องอย่างดี ไว้ให้คนลงไปแช่น้ำร้อนได้ ว่ากันว่าเป็น "วารีบำบัด" ที่แก้ไขได้หลายโรค ทั้งโรคจิตโรคประสาท และโรคผิวหนัง ตลอดจนปวดไขข้อ และปวดบั้นเด้า (แปลว่า บริเวณกระดูกเชิงกราน กระมัง? ดูซิดู ยิ่งเขียนยิ่งอุบาทว์)

พวกที่เป็นประสาท ๆ ไปอาบแล้วหายประสาท สติกลับมาบ้องแบ๊วเหมือนเดิม

ส่วนพวกที่ปวดบั้นเด้า ไปอาบมาแล้ว กลับมาเด้าจะไม่ปวด เขาลือกันอย่างนั้น ยังไม่ได้พิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ ยังเจือไสยฯ นิด ๆ เชื่อก็เชื่อ ไม่เชื่ออย่าเชื่อ

รีบ ๆ ไปอาบกันซะนะ สักวันหนึ่ง มันอาจจะระเบิด พวยพุ่งขึ้นมาอีกก็ได้ ใครจะตรัสรู้  ดูแต่สุนามิซี ยังเกิดได้เลย  อย่างไรก็ดี บ้านและสวนผมอยู่ห่างจากภูเขาไฟเก่าลูกนี้ ประมาณสิบห้ากิโลเมตร คะเนว่าเป็นระยะห่างที่ปลอดภัย....แต่ไม่ถึงกับชัวร์ร้อยเปอร์เซ็นต์

นำเที่ยว หมู่บ้านลึกลับที่สุด บนแหลมมลายู - บ้านคันธุลี

นี่คือ สถานี "คันธุลี"

ชื่อนี่ จะพูดว่า เป็นชื่อลึกลับที่สุดบนแหลมมลายู ก็ว่าได้

หมู่บ้าน คันธุลี มีมานานอย่างน้อย สองพันปี

ปรากฏชื่ออยู่ในจดหมายเหตุจีน ประมาณว่า "คั่น ถอ ลี่"

-ผิดถูกอย่าว่ากัน แต่นักโบราณคดี รู้แทบทุกคน

แต่ก็ไม่มีใคร รู้ว่าชื่อนี้แปลว่าอะไร เป็นภาษาอะไร?

บ้านและสวนของผู้เขียน อยู่ห่างจาก คันธุลี ประมาณยี่สิบกิโลเมตรเศษ ๆ

ชื่อนี้ไม่ใช่ภาษามลายู-อินโด เรารู้กันนะว่า 

ชื่อจังหวัดทุกจังหวัด ขอย้ำ ทุกจังหวัดชายฝั่งทะเลตะวันตก

ตั้งแต่ ระนอง จนถึง สตูล เป็นภาษามลายู

แต่คำว่า "คันธุลี" ไม่ใช่ภาษามลายู-อินโด 

มีมาก่อนเกิดภาษามลายู-อินโดด้วยซ้ำ

นำเที่ยว สถานี ละแม

นานมาแล้วเพื่อนชาวต่างถิ่นผู้หนึ่ง พูดให้ฟังว่า ใกล้บ้านผม มีสถานีรถไฟชื่อเป็นภาษาฝรั่งเศส ชื่อสถานี "La Mae"

บ้านผมอยู่ห่างจากสถานี La Mae สิบสองกิโล ครับ

พยางค์ว่า "ละ" เช่น ละแม
หรือ       "สะ" เช่น สวี
หรือ       "มะ" เช่น มะลวน

เหล่านี้ไม่ใช่คำใต้ คนภาคกลาง เจ้าหน้าที่กรมรถไฟมาเติมให้ เช่่น ที่ "ละแม" ชาวบ้านเรียก "แม" คนภาคกลางฟังไม่ไฟเราะ เติม "ละ" ให้

ที่ "สวี" ชาวบ้านเรียก "วี่" คนภาคกลางเจ้าหน้าที่กรมรถไฟ เติม "สะ" ให้ กลายเป็น "สวี"

ที่ "มะลวน" ชาวบ้านเรียก "หมฺ ลวน" โดย หม เป็นคำควบกล้ำ ในภาษาใต้ ฟังแทบจะไม่ได้ยิน แต่ต้องมี หรือ หมร ก็ควบกล้ำต้องออกเสียงทั้งสามเสียงกล้ำกันออกมา "หมร" เช่น "เหมร้ะ" ชื่อพันธ์ไม่ไร้ค่าชนิดหนึ่ง เด็ก ๆ ชอบกินลูกของมัน ผู้ใหญ่จะไม่กิน

คำว่า หลังสวน นี่ก็เหมือนกัน มันไม่มีอะไรเกี่ยวกับนากับสวนหรอก มันมาจากภาษาสันสกฤต แปลว่า เสียงคลื่น นักประวัติศาสตร์พื้นบ้านชาวสงขลาเคยเขียนไว้ ในนิตยสารสมาคมชาวปักษ์ใต้(ออกในกรุงเทพฯ)เมื่อประมาณ 60 ปีมาแล้ว และผมจำท่านมา

ต่อมา เมื่อผมเขียนเทวะนาครีได้ และอ่านออก  ก็พยายามค้นเข้าไปในภาษาสันสกฤต (เทวะนาครี ใช้เขียนสันสกฤต) เวลานี้ ค้นได้แล้วครึ่งหนึ่ง คือ คำว่า "สวน" มันแปลว่า "เสียงน้ำ" สันสกฤตเขียนด้วยเทวะนาครี ว่า स्वन

อีกครึ่ง คือ ครึ่งแรก ค้นพบเมื่อไร จะนำมาเล่าต่อที่นี่ ครับ...

แนะนำ สถานีรถไฟ หลังสวน

เสียงพูด ที่ได้ยินแว่ว ๆ เป็นเสียงของผู้เขียนบลอค....

วิจารณ์ โรงเรียนบริหารธุรกิจ ฮาร์วาร์ด

Book Review: the Golden Passport  By Duff McDonald

โรงเรียนบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ที่จะขอเรียกสั้น ๆ ว่า โรงเรียนบริหารธุรกิจฮาร์วาร์ด ผลิตบัณฑิตป้อนตลาดผู้บริหารกิจการสำคัญ ๆ ในสหรัฐอเมริกา และมีศิษย์เก่ากระจายทั่วโลก  อำนาจอิทธิพลที่สั่งสมมากว่าร้อยปี พิจารณาเฉพาะในสหรัฐฯเองนั้น ไม่มีใครสามารถ มองข้ามได้ โรงเรียนนี้มีเครือข่ายศิษย์เก่าที่เข้มแข็ง และเอื้ออำนวยช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ระหว่างโรงเรียนกับเครือข่ายดังกล่าว  มีข้อเท็จจริงอันยอมรับกันในสหรัฐอเมริกา – แล้วถูกนำมาใช้เป็นชื่อหนังสือ ว่า “the Golden Passport”  หมายความว่า ผู้ใดได้รับวุฒิบัตรไปจากโรงเรียนนี้ ก็เสมือนได้หนังสือเดินทางชนิดบัตรทอง เพื่อท่องไปในโลกทุนนิยม โดยเฉพาะทุนนิยมอเมริกัน

หลักสูตรการเรียนการสอนของโรงเรียนบริหารธุรกิจฮาร์วาร์ด อาจสรุปได้เป็นสองแนว คือ หนึ่ง. เรียนและสอนกันโดยใช้ กรณีศึกษา(case study)  สอง. ต้องการสร้างผู้บริหารชนิดทั่วไป ไม่ได้เน้นความเชี่ยวชาญเฉพาะสาขาธุรกิจ สถาบันแห่งนี้จึงไม่ได้ให้ปริญญาโทชนิดเฉพาะทาง

ถึงแม้โรงเรียนธุรกิจฮาร์วาร์ด จะได้กลายเป็นสินค้าตลาดบน เป็นที่เฝ้ามองและลอกเลียนของโรงเรียนบริหารธุรกิจหลาย ๆ แห่ง ทรงอิทธิพลต่อเศรษฐกิจทุนนิยมอเมริกัน ขนาดที่ได้สร้างลัทธิทุนนิยมพันธุ์พิเศษขึ้นมา คือ ทุนนิยมเพื่อผู้ถือหุ้น(shareholders capitalism)  ผู้เขียน – นาย ดัฟ แม็คโดแนล มีประเด็นข้อเท็จจริงบางประการ ที่จะนำไปสู่ข้อสรุปว่า โรงเรียนบริหารธุรกิจฮาร์วาร์ดมีความผิด มีความบกพร่อง มีส่วนอย่างสำคัญต่อวิกฤติการณ์เศรษฐกิจอเมริกัน และยิ่งกว่านั้นก็คือ ได้ผลักดันความไม่เท่าเทียมกันในสังคมอเมริกัน ให้ถ่างออกอย่างชนิดไม่เคยปรากฏมาก่อน คนส่วนใหญ่ยากจนลง แต่มีคนส่วนน้อยกระหยิบมือเดียว ร่ำรวยอย่างฟูมฟายมากมายจนน่าขบขัน(comically rich) เฮ้ย คุณมีเงินตั้งยี่สิบหมื่นล้าน คุณจะมีไปทำไม – มันน่าขำมั๊ยล่ะ?

นายดัฟ แมคโดแนล เห็นว่า โรงเรียนบริหารธุรกิจฮาร์วาร์ด มีคุณอนันต์แต่ก็มีโทษมหันต์ต่อประเทศสหรัฐอเมริกา

หนังสือ “The Golden Passport – Harvard Business School, the limits of Capitalism, and the Moral Failure of the MBA elite” หนา 600 หน้า ตีพิมพ์ปี 2017/2560 นี่เอง มีเนื้อหาแจกแจง คุณและโทษ โดยอิงกับประวัติศาสตร์ร้อยปีเศษ ของโรงเรียนบริหารธุรกิจที่มีชื่อเสียงก้องโลกแห่งนั้น

การเลือก นักธุรกิจอย่างนายโดแนล ทรัม เป็นประธานาธิบดีสหรัฐ ไม่ใช่เรื่องธุรกิจปกติของชาวอเมริกัน – ไม่ใช่เพราะความที่พวกเขาเลื่อมใสเรื่องธุรกิจ พวกเขาก็เลยเลือกนักธุรกิจเป็นประธานาธิบดี

นายดัฟ แมคโดแนล เห็นว่า มิใช่เช่นนั้น มันไม่ได้สรุปกันง่าย ๆ อย่างนั้น เขากลับเห็นว่า ลัทธิทุนนิยมเพื่อผู้ถือหุ้น(shareholders capitalism) ที่โรงเรียนบริหารธุรกิจฮาร์วาร์ดสอนสั่ง ได้มีส่วนช่วยเคลื่อนย้ายความมั่งคั่งจากมวลชนชาวอเมริกัน ไปประเคนให้คนจำนวนน้อยที่ร่ำรวยมหาศาล และร่ำรวยอย่างน่าขบขันไม่กี่คน ในขณะที่ชาวอเมริกันส่วนมากไม่รู้ที่จะหวังอะไรในชีวิต การเลือกตั้งนายทรัม เป็นประธานาธิบดี เปรียบได้กับ เสียงหอนอันวังเวงของปวงชนผู้ไร้ความหวังเหล่านั้น ดังนั้น การเลือกนายทรัม จึงไม่ใช่ “ปกติธุรกิจ” แต่ประการใดเลย

นายดัฟ แมคโดแนล ยังกล่าวหาอีกว่า ผู้ได้วุฒิ MBA จำนวนมากคน 1) ขี้ขลาดตาขาว 2) อ่อนแอ 3) ละโมบโลภมาก 4) จมอยู่กับกอง “การวิเคราะห์” ท่วมหัวท่วมหู เป็นภูเขาเลากา พวกเขาเหล่านั้น ไม่สามารถที่จะคิดอะไรอื่นได้ นอกจากคิดแต่จะ “หากำไร”

ลักษณะเช่นนี้ ต่างไปจากปรัชญาพื้นฐานแต่เริ่มแรกของโรงเรียนธุรกิจฮาร์วาร์ด ที่ต้องการจะสร้างนักธุรกิจผู้เห็นแจ้ง ผู้ที่จะมาสร้างความแตกต่างเชิงบวกให้แก่โลก

ปรีชา ทิวะหุต

หลังสวน

ชุมพร

กรกฎาคม 2560

หมายเหตุ – ผมมีโครงการจะเขียน book review ขนาดยาวสำหรับหนังสือหนา 600 หน้าเล่มนี้ เผยแพร่ทางสื่อสิ่งพิมพ์ เป็นตอน ๆ  จะได้ทำเมื่อใด จะแจ้งให้ทราบที่นี่ครับ

I'm a bell ringer. สนใจ ให้กำลังใจ ผู้เขียน เชิญที่...

ถ้าท่านผู้อ่าน สนใจจะตอบแทน หรือให้กำลังใจ ผู้เขียนบลอค
If you would like to support the writer:

เนื่องจากงานเขียนที่บล็อค 
มักจะไม่ได้วางจำหน่ายที่อื่น 
หากท่านต้องการตอบแทน
หรือให้กำลังใจ ผู้เขียน 

เขิญที่ ธนาคารกรุงไทย สาขาหลังสวน
KrungThai bank, LangSuan branch 
a/c number 
เลขที่บช. 804-0-22901-4