เทวรูป
พระนารายณ์
จังหวัดนครศรีธรรมราช
- บทความในชุด
“แผ่นดินใต้
เมื่อ 1 พันปีก่อน สุโขทัย”
พระนารายณ์รูปนี้
มีอายุประมาณหนึ่งพันปีก่อนกรุงสุโขทัย
พบที่นครศรีธรรมราช นักโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์
เห็นว่าเป็นรุ่นเดียวกับพระนารายณ์ ที่พบที่วัดศาลาทึง อำเภอไชยา
จังหวัดสุราษฎร์ธานี ดังได้เคยนำเสนอท่านผู้อ่านไปก่อนแล้ว ซึ่งก็หมายความว่า
เป็นสกุลศิลป์จากลุ่มแม่น้ำกฤษณา เช่นเดียวกัน แต่ว่า
งานสร้างนั้นทำขึ้นในพื้นที่ภาคใต้เอง
เทวรูปพระนารายณ์รูปนี้
ปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช ถูกจัดว่างไว้โดดเด่นดังภาพ(สี)
และยังมีเทวรูปพระนารายณ์อีกองค์หนึ่ง
พบที่วัดพระเพลิง อำเภอนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ลักษณะการปั้น(แกะสลัก)เช่นเดียวกับสองรูปนี้
สิ่งที่ผู้เขียนจะสรุป จากเทวรูปเหล่านี้ก็คือ
แนวคิดหรือคติพราหมณ์เรื่อง พระนารายณ์เป็นใหญ่ หรือ ไวษณพนิกายในศาสนาพราห์มณ์
(อ่านว่า ไว-สะ-นบ นิกาย) ภาษาสันสกฤตเขียนด้วยอักขระเทวนาครีว่า वैष्णववाद อ่านว่า
ไว-ชะ-นาบ-วาด โดยที่เสียง น. นั้นเป็นเสียง น.ขึ้นจมูกหรือ ณ.เณร
นอกจากเทวรูปพระนารายณ์
ที่พบในจังหวัดสุราษฎร์ธานี กับที่จังหวัดนครศรีธรรมราชแล้ว
ก็ไม่ปรากฏว่าพบเทวรูปศิลปะชนิดเดียวกันนี้ ที่มีอายุประมาณหนึ่งพันปีก่อนสุโขทัย
ที่ไหนอีกในประเทศไทย
เทวรูปเหล่านี้
นักประวัติศาสตร์และโบราณคดี มีความเห็นเป็นที่ยุติว่า ได้รับอิทธิพลศิลปะสกุลอมราวดี
จากลุ่มแม่น้ำกฤษณา ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของอินเดีย (อยู่ใกล้กับแม่น้ำโคทา-วารี)
เทวรูปเหล่านี้
แสดงถึงคติความเชื่อเรื่องพระนารายณ์เป็นใหญ่ (ไม่ได้เชื่อว่า พระศิวะเป็นใหญ่)
ซึ่งกษัตริย์ราชวงศ์คุปตะองค์สำคัญ อันได้แก่ พระเจ้าจันทรคุปตะที่สอง
เคารพนับถือ
และกษัตริย์ในราชวงศ์คุปตะส่วนมากก็จะนับถือศาสนาพราห์มณ์นิกายนี้ พระเจ้าจันทรคุปตะที่สอง ครองราชย์ ประมาณค.ศ.
380-415 มีพระนามอีกนามหนึ่งว่า “จันทรคุปตะ วิกรมาทิตย์”( चंद्रगुप्त विक्रमादित्य )
แนวคิดดังกล่าวสนับสนุนปรัชญาการเมืองแนว “ราชาเป็นสง่าแห่งแคว้น” คือ สนับสนุนระบอบราชาธิปไตย ตามความเชื่อที่ว่า พระนารายณ์(หรือ พระกฤษณะ
หรือพระวิษณุ)จะอวตารของมาเป็นผู้ปกครอง การอวตารที่มีชื่อเสียง คืออวตารเป็น
พระราม ในเรื่องรามเกียรติ
พาหนะของพระนารายณ์ คือ ครุฑ(गरुड) เพราะฉะนั้น
ครุฑจึงศักดิ์สิทธิ์ไปด้วย และได้กลายเป็นตราแผ่นดินของประเทศไทย
และประเทศอินโดเนเซีย ในเวลาต่อมา ซึ่งราชวงศ์ชวาสมัยโบราณได้รับนับถือเรื่องพระนารายณ์เป็นใหญ่เช่นเดียวกัน
สรุปอีกทีว่า ศาสนาพราห์มณ์ลัทธิพระนารายณ์เป็นใหญ่
หรือไวษวณพนิกาย ได้เดินทางจากลุ่มแม่น้ำกฤษณา
เข้ามาในแผ่นดินทีเป็นประเทศไทยปัจจุบัน โดยเข้ามาอยู่ในดินแดนภาคใต้ก่อน
ประมาณจังหวัดสุราษฎร์ธานี ลุ่มแม่น้ำตาปี และจังหวัดนครศรีธรรมราชในปัจจุบัน เมื่อประมาณหนึ่งพันปี ก่อนกรุงสุโขทัย
ตามหลักฐานทางโบราณคดีเท่าที่พิสูจน์ได้ในเวลานี้ เราคงต้องเชื่ออย่างนี้ไปก่อน
จนกว่าจะมีการค้นพบหลักฐานอื่นมาหักล้าง
-------------------------------------------------------------------
